Jak wygląda egzamin zawodowy?
Egzamin zawodowy w formule 2019 składa się z dwóch niezależnych części: pisemnej i praktycznej. Pierwsza ma formę testu komputerowego, a druga polega na wykonaniu zadania na stanowisku egzaminacyjnym. Aby zdać, trzeba uzyskać co najmniej 50% punktów z części pisemnej i 75% z praktycznej.
Egzamin potwierdza kwalifikacje wymagane w danym zawodzie. Dla uczniów i słuchaczy objętych formułą 2019 przystąpienie do niego jest obowiązkowe. Nieprzystąpienie może skutkować nieotrzymaniem świadectwa ukończenia danego roku szkolnego lub semestru.
Część pisemna i praktyczna – najważniejsze różnice
| Cecha | Część pisemna | Część praktyczna |
|---|---|---|
| Forma | Test komputerowy | Wykonanie zadania na stanowisku egzaminacyjnym |
| Czas trwania | 60 minut | Od 120 do 240 minut, zależnie od kwalifikacji |
| Próg zdawalności | Co najmniej 50% punktów | Co najmniej 75% punktów |
| Co jest sprawdzane | Wiedza i znajomość zasad właściwych dla zawodu | Umiejętność wykonania wyrobu, usługi lub dokumentacji |
Obie części są oceniane niezależnie. Oznacza to, że wynik z jednej części nie zastępuje wyniku z drugiej. Progi wynoszą odpowiednio 50% w części pisemnej i 75% w części praktycznej.
Jak wygląda część pisemna?
Część pisemna jest przeprowadzana przy komputerze z wykorzystaniem elektronicznego systemu egzaminacyjnego. Kandydat rozwiązuje 40 zamkniętych zadań. Każde pytanie zawiera cztery odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.
Na rozwiązanie testu przewidziano 60 minut. Wynik pozytywny uzyskuje osoba, która zdobędzie co najmniej połowę możliwych punktów. Zwykle system pokazuje pytania na ekranie, a odpowiedzi zaznacza się bezpośrednio na komputerze.
Osoby posiadające opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania albo odpowiednie zaświadczenie lekarskie mogą ubiegać się o dostosowanie warunków egzaminu. W zależności od podstawy dostosowania może to obejmować między innymi użycie arkusza w wersji drukowanej. Dokument trzeba dołączyć do deklaracji przystąpienia do egzaminu.
Jak wygląda część praktyczna?
W części praktycznej zdający wykonuje zadanie lub zestaw zadań opisanych w arkuszu egzaminacyjnym. Rezultatem może być wyrób, usługa albo dokumentacja. Rodzaj zadania zależy od kwalifikacji, dlatego szczegółowy zakres pracy i czas egzaminu są określone w informatorze dla danego zawodu.
Ta część trwa od 120 do 240 minut. Przed rozpoczęciem pracy zdający ma jeszcze 10 minut na zapoznanie się z treścią zadania i wyposażeniem stanowiska. Tego czasu nie wlicza się do właściwego czasu egzaminu.
Stanowisko oraz materiały wymagane do wykonania zadania przygotowuje ośrodek egzaminacyjny. Kandydat powinien jednak stosować zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, właściwie organizować stanowisko oraz dbać o kulturę pracy. W niektórych zawodach trzeba też mieć własny strój zawodowy, na przykład fartuch lub obuwie zmienne.
Aby zdać część praktyczną, należy zdobyć minimum 75% punktów. Ocenie podlega nie tylko końcowy rezultat, lecz także sposób wykonania czynności wskazanych w zadaniu oraz przygotowana dokumentacja, jeśli jest jej wymagana.
Kto musi przystąpić do egzaminu i jakie formalności obowiązują?
Formuła 2019 obejmuje między innymi uczniów branżowych szkół I stopnia, techników, branżowych szkół II stopnia i szkół policealnych, którzy kształcą się według podstawy programowej obowiązującej od 1 września 2019 roku. Do egzaminu mogą także przystępować absolwenci, osoby po kwalifikacyjnym kursie zawodowym oraz kandydaci spełniający warunki egzaminu eksternistycznego.
Za organizację informacji dla uczniów odpowiada dyrektor szkoły. Terminy składania deklaracji zależą od sesji egzaminacyjnej:
- Do 15 września – gdy egzamin jest planowany w sesji od 2 listopada do 28 lutego.
- Do 7 lutego – gdy egzamin jest planowany w sesji od 1 kwietnia do 31 sierpnia.
- Do deklaracji – należy dołączyć opinię, orzeczenie lub zaświadczenie lekarskie, jeśli kandydat ubiega się o dostosowanie warunków.
- Po złożeniu deklaracji – szkoła przekazuje dane do właściwej komisji egzaminacyjnej i informuje o organizacji egzaminu.
Dokładne daty poszczególnych egzaminów ogłasza Centralna Komisja Egzaminacyjna. Wyniki są udostępniane w systemie obsługującym egzaminy zawodowe, a zdający otrzymuje także informację o uzyskanych rezultatach.
Przebieg egzaminu z perspektywy kandydata można przedstawić w kilku krokach:
- Złóż deklarację przystąpienia do egzaminu w terminie właściwym dla danej sesji.
- Sprawdź w szkole lub komunikacie CKE termin oraz miejsce obu części.
- Staw się na egzamin z wymaganym dokumentem tożsamości.
- Przystąp do części pisemnej i rozwiąż test w wyznaczonym czasie.
- W części praktycznej zapoznaj się z arkuszem i stanowiskiem, a następnie wykonaj zadanie zgodnie z instrukcją.
- Sprawdź wynik udostępniony przez system egzaminacyjny lub szkołę.
O czym pamiętać przed egzaminem?
Przed wyjściem na egzamin sprawdź kilka podstawowych rzeczy:
- Dokument tożsamości – zabierz dokument wymagany przez szkołę lub ośrodek egzaminacyjny.
- Strój zawodowy – przygotuj go, jeśli wymaga tego kwalifikacja lub instrukcja dla danego zadania.
- Dopuszczone przybory – weź tylko te materiały, które zostały wskazane w komunikacie lub przekazane przez szkołę.
- Punktualność – przyjdź wcześniej, aby spokojnie znaleźć salę i przejść czynności organizacyjne.
Najważniejsze jest sprawdzenie wymagań dotyczących konkretnej kwalifikacji. Czas części praktycznej, wyposażenie stanowiska, dozwolone przybory i sposób oceniania mogą się różnić zależnie od zawodu.